Merkilegt að vera með mottu

Höfundur með Jóni Hjaltasyni sem skartar fallegri mottu +

Minni á mottumars og verð að segja að það er skrítið - svo ekki sé minna sagt - að vera með yfirvaraskegg í fyrsta sinn í gott betur en aldarfjórðung. Svakalegt alveg.

En málstaðurinn er góður!

og það er hægt að smella á kallinn hér til hægri og skella á hann einsog einu áheiti, þarf ekki að vera mikið.

Er í Vegagerðarliðinu sem stendur sig ótrúlega vel í mottumars. Það er gott fólk sem vinnur hjá Vegagerðinni og við eigum góða að.

Það er líka mikilvægt að karlmenn séu meðvitaðir um krabbamein, það er of algengt að við látum sem ekkert C og látum reka á reiðanum þangað til það er of seint.

Vitundarvakning er því afar jákvæð.
-

Hugsjón sem er þess verð

Birtist á vef Já Íslands, 23. janúar:

Með aðild að Evrópusambandinu má búast við að lífskjör hins almenna manns muni batna. Verðlag verður lægra, vextir meira í takt við það sem eðlilegt er. Það verður því auðveldaraað koma sér þaki yfir höfuðið. Verðtryggingin verður óþörf. Svo nokkuð sé nefnt. Náist viðunandi samningar, sérstaklega um sjávarútveginn, má leiða að því líkum að stór hópur muni kjósa með samningi vegna þess að hagur þeirra muni batna.

Margir hafa skiljanlega áhyggjur af landbúnaðinum. Líklega eru þær áhyggjur á misskilningi byggðar. Sauðfjárbændur fluttu mikið af lambakjöti til Evrópusambandslanda á síðasta ári. Svo mikið að verslanir hér á landi kvörtuðu undan því að fá ekki nóg. Með aðild mætti stórauka útflutning sem augljóslega borgar sig fyrst menn velja þann markað heldur en þann innlenda. Vandamálið gæti því frekar farið aftur að snúast um ofbeit á afréttum en ekki fátækt sauðfjárbænda.

Mjólkurbændur eiga líka að eiga í fullu tré við innflutning og samkeppni. Við erum öll enn að borða íslenskt nammi sem á sér áratuga hefð svo sem kúlur, lakkrísrör eða Freyjurís. Og líka nýjungar einsog þrista, drauma og nóakropp. Hví ætti það sama ekki að gilda um íslenskar mjólkurafurðir? Verst yrði væntanlega útkoman hjá svína- og kjúklingabændum. En hvað eru þeir margir?

Þetta er samt ekki aðalástæða þess að mér hugnast aðild að Evrópusambandinu. Ég ætla ekki greiða atkvæði með veskinu þó ég muni auðvitað taka það með í reikninginn. Það eru svo margir aðrir mikilvægir þættir sem skipta máli. Þar á meðal hugsjónin um betri Evrópu. Hugsjón um frið, um samvinnu, um frelsi Evrópubúa til að búa, vinna eða stunda viðskipti þar sem þeir vilja. Hugsjón um mannréttindi, um rétt neytenda, um að láta ekki alþjóðastórfyrirtæki stjórna lífi okkar. Hugsjón um bætta afkomu almennings, um jöfnuð milli fólks, um jöfnuð milli landa. Og hugsjónin um betri Evrópu leiðir hugann að hugsjón um betri heim.

Það er langt í land. Betri heimur er ekkert handan við hornið. En ég vil fá að taka þátt í því og leggja mitt af mörkum til að gera heiminn betri. Lengi hafa þjóðir heims horft til norrænu ríkjanna sem fyrirmyndar þjóðfélaga. Evrópusambandið gerir það líka. Og það er fyrirmynd um að leysa vandamál saman og í samvinnu, en ekki með átökum. Og heimurinn mun líta til Evrópusambandsins sem fyrirmyndar.

Ég vil að Ísland leggi sitt af mörkum í því, ég vil að Ísland leggist á sveif með Norðurlöndum og auki þannig vægi þeirrar raddar innan Evrópu. Ég vil að Ísland horfi til hugsjónanna sem fólust í hugsjóninni um sjálfstætt Ísland, því þær eru náskyldar. Ég vil að við leggjum okkar af mörkum til að tryggja að tilraun Evrópuríkja um frið, samvinnu, mannréttindi og betri samskipti almennt takist og að þess vegna breiðist þessi hugsjón út um heim allan, einhvern tímann í framtíðinni. Sem fyrst vonandi.

Ég er kannski bláeygur en ég vil gera mitt fyrir betri framtíð. Ég vil ekki sitja hjá, sitja einn á heiðinni og glata öllu og sjálfum mér líka í þrjóskunni. 

-

Jóhanna getur og á kannski að rjúfa þing

Jóhanna með Evu Joly. Hún myndi ekki vilja hætta við.

Ef það lítur út fyrir að þingsályktunartillaga um að vísa frá ákærum á hendur Geir Haarde verði samþykkt á Alþingi á Jóhanna Sigurðardóttir þann möguleika að rjúfa þing og boða til kosninga.

Tillagan á núna eftir að fá þinglega meðferð í nefnd áður en til seinni umræðunnar um hana kemur. Ef allt væri eðlilegt myndi það taka að minnsta kosti 4-6 vikur og líklega jafnvel 2-3 mánuði, jafnvel fjóra. Það væri eðlilegt.

En það er ekkert eðlilegt í þessu máli og útlit fyrir þrýsting á þing um að vinna hraðar að þessu máli en öllum öðrum. Og það er ekki annað að sjá en að þingforseti sé sérstaklega áhugasamur um að þetta geti allt saman gerst á "nó tæm and nó".

Og það má spyrja sig hvers vegna? En það er reyndar annað mál.

Ef Jóhönnu og Steingrími tekst ekki að tryggja sér meirihluta fyrir því að fella tillöguna finnst mér að Jóhanna ætti að íhuga það alvarlega að rjúfa þing.

Rjúfa þing áður en en þingsályktunartillagan kæmi til annarrar umræðu. Ákæran yrði þannig ekki dregin til baka fyrr en þá nýtt Alþingi kæmi saman og nýskipað þing tæki ákvörðun um framhaldið. Eða gerði hreinlega ekki neitt.

Landsdómur myndi þá halda sínu striki og á næstu vikum, samhliða því að menn væru í kosningabaráttu hæfust vitnaleiðslur fyrir Landsdómi og kjósendur gætu þá íhugað framgöngu stjórnmálamannann fyrir hrun og í hruninu meðan þeir ákvæðu hverja þeir vildu helst ljá atkvæði sitt.

Myndin er tekin af vef forsætisráðuneytisins.

-

Bréf til Ögmundar

Ögmundur, nú er ég satt að segja sorgmæddur. Segðu mér til hvers ég stóð á Austurvelli laugardag eftir laugardag ef ekki til þess að krefjast þess að það yrði farið ofan í saumana á því af hverju allt hrundi? Til að krefjast breytinga? Nú ætlar þú að taka það af okkur sem þar stóðum, ætlar að stöðva Landsdóm, stöðva að það verði farið ofan í saumana á ábyrgð mannsins sem var forsætisráðherra þegar ósköpin dundu yfir, formanns flokksins sem stýrði landinu í 18 ár þar til við fórum fram af.

Um daginn var framið rán í úraverslun, þrír af fjórum þjófum sluppu úr landi og heimaland þeirra vill ekki (getur ekki) framselt þá. Þeir sleppa. Á þá að láta þann sem var gómaður hér á landi sleppa? Á ekki að rétta yfir honum? Er það réttlæti?

Ég verð að viðurkenna að maður er við það að gefast upp. Kannski er bara best að við förum aftur í gamla farið. Sættum okkar bara við að Ísland sé þannig, hættum að taka á málum. Hættum að reyna að komast að því hvað fór úrskeiðis, gefumst upp á því að læra af misstökunum. Opnum aldrei aftur skýrslu rannsóknarnefndar Alþingis. Maulum okkar iðnaðarsalt og höfum uppi möntruna, Ísland best í heimi. Lokum augunum.

Það eru þín skilaboð til mín í dag.

Sorglegt.

kveðja
Pétur
-

Afhverju einblína menn enn á álver?

Það eru mörg álver á landinu. Og þau nota mikla raforku. Hvorki meira né minna en sjötíu prósent af allri raforku sem framleidd er í landinu. Þrír dropar af hverjum fjórum sem renna í gegnum virkjanirnar og til sjávar fara þannig til stóriðjunnar.

Þetta er nú þó nokkuð. Þrátt fyrir að möguleikum til virkjana fari fækkandi, hvað þá virkjanakostum sem full sátt er um, eru uppi áform um að fjölga og stækka álverin enn.

En hvað fáum við út úr þessu. Lausleg gúgglun skilar þessu frá Samtökum álframleiðenda:

Um 40% af heildarútflutningstekjum álfyrirtækjanna er varið til kaupa á raforku, annarri innlendri vöru og þjónustu og til greiðslu launa og opinberra gjalda á Íslandi. Þetta samsvarar um 70 milljörðum króna á síðasta ári.

Við vitum að raforkan hefur verið seld á útsöluprís, skattar á áliðnaðinn eru ekki háir, laun eru lág á Íslandi (a.m.k. miðað við Norður-Evrópu) o.s.frv. Álfyrirtækin hafa það ekki slæmt á Íslandi. En öll eru þau erlend, hagnaðurinn, gróðinn fer því úr landi. Eðlilega.

En viljum við halda áfram á þessari braut? Er bara ekki nóg komið af áleggjum í körfunni?

Skoðum hvað annað við erum að gera. Það kom frétt um það um daginn að átta daga myndataka vegna stórmyndar Ridley Scott hefði skilið eftir sig 740 milljónum í gjaldeyri. Nokkru seinn koma svo frétt um að Iceland Airwaves sem stóð í fimm daga hefði skilað 700 milljónum króna í gjaldeyri úr vösum gestanna. Einn og hálfur milljarður króna á tæplega hálfum mánuði.

Til sölu var íslenskt landslag og íslensk tónlist og skipulagsgáfa tónlistarhátíðarforsvarsmannanna.

Hvað nú ef eitthvað viðlíka væri í gangi allt árið? Ef íslenskt landslag (sem er náttúrulega selt 540 þúsund erlendum gestum á hverju ári) og íslensk menning, tónlist eða hvað annað, halaði nú þetta inn á ársbasis. Þá myndi það skila 36 milljörðum króna. Ef við næðum að tvöfalda það þá slær það út áliðnaðinum og gott betur. 72 milljarðar á ári. Dágóð summa. Það hlýtur að vera raunhæft að hægt sé að auka þennan þátt og viðlíka þætti. En þá þarf að fjárfesta í því.

Hvað ætli þyrfti að fjárfesta mikið til að gera þetta að veruleika? Myndi fjárfestingarkostnaðurinn vera á pari við eitt álver? Eina Kárahnjúkavirkjun? Eða væri hægt að fjárfesta í landslagi og menningu fyrir brot af hundruða milljarða fjárfestingu í álverum og virkjunum og fá miklu meira út úr því?

Þetta eitthvað annað liggur þarna og bíður eftir að vera hirt upp. Nema það sem búið er að hirða upp einsog kvikmyndataka, auglýsingamyndataka, ferðamennska, kvikmyndahátíðir og Iceland Airwaves hafa gert.

Kannski eru menn ekkert að einblína á álver. Kannski er það bara hávær minnihluti sem kemst að í fjölmiðlum með kröfur sínar? Gæti það verið?
-

Þriðji í hugsjón

Sumir halda að aðild að Evrópusambandinu útiloki samstarf eða samvinnu við ríki utan ESB. Svo sem Kína eða Indland. Varla getur það nú verið reyndin því í einhverjum samskiptum eiga nú Evrópusambandsríki við þessi ríki, eða hvað?

Við tökum þátt í norrænu samstarfi og ekki hefur það útilokað að við tækjum þátt í samstarfi við aðra. Eða stunduðum viðskipti við aðra. Við ættum líka að þekkja þetta af reynslunni, við áttum jú ríkja mest í viðskiptum við Sovétríkin meðan við hölluðum okkur hvað mest að Bandaríkjunum.

Nei, þegar menn segjast ekki vilja loka á Indland og Kína og hafna þar með aðild að Evrópusambandinu eru menn að seilast heldur langt. Tilgangurinn farinn að helga meðalið.

Norræn samvinna hefur verið litin öfundaraugum af mörgum ríkjum. Velmegunin á Norðurlöndum, hagvöxturinn og allir þessir mælikvarðar sem menn líta til, auk ríkidæmisins, er nokkuð sem aðrar þjóðir sækjast eftir. Þetta hefur gengið býsna vel á Norðurlöndum allt saman og það þrátt fyrir að leitun er að ríkjum sem leggja á hærri skatta - hvortheldur einstaklinga eða fyrirtæki. Samt skora norænu ríkin hátt, og oftast hæst, á öllum þessum mælikvörðum.

Það stangast illilega á við möntruna um skattalækkanir sem fylgir frjálshyggjumöntrunni einsog skugginn. Hvernig má það vera að ríkin með hæstu skattana vegni best? Hvernig má það vera að ríkin með lágu skattana, og endalausa orðræðuna "read my lips, no new taxes" vegnar ekki eins vel.

Getur það eitthvað haft að gera með jöfnuð? Auðvitað er það lykilatriði í þessu öllu saman.

Evrópusambandið leitar jöfnuðar, leitar eftir því að jafna kjör ríkjanna. Það er samt ekki gert með því að henda bara peningum ríku þjóðanna í þau fátækari. Það er áætlanir, það er stuðningur og það er fylgst með því að sá peningur sem fer á milli sé notaður í það sem vera ber. Til að byggja upp innviði, rannsóknir og menntun til framtíðar. Miðað við upphæðirnar sem í þetta fara þá er ótrúlegt hvað spilling er lítil.

Það hefur nú ekki verið þannig hérna upp á Íslandi.

En þótt menn líti til Norðurlanda sem fyrirmyndar er ekki allt þar bara dans á rósum. Fjarri því, Það er enginn skortur á vandamálum, enginn skortur á átökum um áherslur. Og það er auðvitað líka þannig í Evrópusambandinu, það er margt gagnrýnivert. Margt sem má betur fara. Margr sem verður að fara betur.

En það þýðir ekki að menn hverfi frá hugsjóninni ekki frekar en að norrænu ríkin hyggist leggja af norræna samvinnu eða hverfa frá norrænu velferðarkerfi. Því fer fjarri.

Draumurinn, og maður verður að hafa drauma, er sá að Evrópusambandssamvinnan geti orðið öðrum ríkjum fyrirmynd, geti leitt til frekari samvinnu þjóða, frekari samþættingu hagsmuna almennings og á móti minnkandi átökum, færri stríða, það verði minna um dráp á saklausu fólki í stríðsátökum hagsmuna peninganna.

Það er hugsjónin og hana ber að varðveita þótt það séu alveg örugglega margir áratugir þangað til hún gæti séð ljós dagsins. Ef við höldum rétt á spilunum

PS. Til að forðast misskilning. Nei-sinnar láta gjarnan í veðri vaka að með ESB-aðild verði sjálfkrafa hætt viðskiptum við t.d. Kína eða Indland. Að einhvernveginn verðum við að velja, annars "lokumst" við inn í Evrópusambandinu. Hér vil ég einungis benda á að auðvitað munu viðskipti við þau ríki halda áfram þótt með einhverju breyttu sniði yrði. Samvinna mun halda áfram ef við viljum og í þeim mæli sem við viljum. Eða eiga t.d. Danir ekki í viðskiptum við Kína. Samvinna við Evrópuríki, ESB-ríkin, mun svo klárlega aukast og það mikið. Það verður bara okkar hagur, hvað sem nei-sinnar ímynda sér. Sjá umfjöllun á Evrópuvefnum: Hvaða viðskiptasamningar okkar falla niður við aðild að ESB? Hvaða samningar ESB kæmu í staðinn? Hver yrðu heildaráhrifin?

PPS. Sjá líka nýtt svar á Evrópuvefnum um samskipti Kína og ESB. 13. janúar 2012
-

Meira um hugsjónir og Evrópu.

Það er kannski voða rómantískt að hafa hugsjónir. Og kannski asnalegt líka. Eða hvað?

Er kannski ekki frekar að skortur á hugsjónum sé asnalegur?

Undanfarna tvo áratugi og líklega lengur hefur mantran einmitt verið sú að það þurfi ekki hugsjónir. Því markaðurinn sjái um alla hluti og enginn þurfi að stýra honum eða hugsa yfirleitt. Markaðurinn finni alltaf sjálfur bestu lausnina og hlutverk mannanna sé það eitt að tryggja að engar hömlur verði settar á markaðinn.

Þetta hefur verið mantran. Á þessu fór að bera eftir að uppreisnum 68-kynslóðarinnar lauk, eftir að uppreisn unga fólksins gegn Víetnam stríðinu lauk. Hún hófst eftir að vinstri menn á Íslandi gátu ekki komið sér saman í ríkisstjórn, ekki 1971-74 og enn síður 1978-79. Þá var hægribylgja í heiminum eftir vinstribylgjuna á undan. Frjálshyggjan og markaðsdýrkunin hófst svo fyrir alvöru með Thatcher og Reagan, lokum kalda stríðsins og falli Sovétríkjanna og austurblokkarinnar.

Það var einsog kapítalisminn hefði unnið og ekki þyrfti að ræða það meira. Sigur í höfn, allir heim að hugsa um eitthvað annað.

Samt var á þessum tíma Evrópusambandið að styrkjast og þótt hugsjónir væru ekki mikið í tísku á Íslandi (þar sem einkavinavæðingin stóð sem hæst) þá höfðu menn þessa hugsjón í Evrópu um samvinnu þjóða til að stuðla að friði, til að auðvelda fólki lífið. Einfalda lífið bara með því að menn þurfi ekki um alla Evrópu þvera og endilanga að standa í biðröðum á öllum landamærum til þess svo eins að standa í annarri biðrö' til að skipta finnskum mörkum í grískar drökmur. Til að tryggja mannréttindi, til að standa vörð um neytendur á móti stórfyrirtækjunum alþjóðlegu.

Kannski gekk þessi hugsjón Evrópubúa upp því hún snerist ekki um hægri eða vinstri, ekki um kapítalisma eða kommúnisma. Heldur um frið, mannréttindi, neytendarétt, hag almennings og líka um viðskiptafrelsi. Frelsi einmitt til að stunda viðskipti þvert á landamæri. Til þess að skynsemi væri í því þurfti auðvitað samræmi. Hvort sem um væri að ræða ljósaperur, gúrkur eða réttinn til að kalla feta Feta. En fyrst og fremst hugsjón með praktíkina að leiðarljósi.

Lítið fer fyrir slíku á Íslandi. Samt erum við alin upp við rómantíska hugsjón. Við erum alin upp við Íslandssögu Jónasar frá Hriflu. "Þá riðu hetjur um héruð". Við vorum alin upp á þessu og það er að sjá að útrásarvíkingarnir hafi verið það líka. Að Íslendingar séu sérstakir, geti þar sem aðrir geri ekki. Geri þar sem aðrir geti ekki. Og klárlega hefur forsetinn lesið Jónas sér til óbóta. Uppskrúfaðar ræður í útlöndum um hið sérstaka og einstaka í Íslendingseðlinu sína það.

Hugsjón foreldra minna var um sjálfstætt Ísland. Ísland sem stæði á eigin fótum. Um sjálfstæða Íslendinga í frjálsu landi.

Lengi hafði ég ekki gert upp hug minn um aðild að Evrópusambandinu. Enda haldinn þessari rómantísku hugmynd um Ísland á eigin fótum.

En hefur Ísland verið sjálfstætt frá 1944? Alls ekki að öllu leiti. Vera bandaríska hersins skerti klárlega sjálfstæði Íslands. Fyrir nú utan hvernig íslenskir stjórnmálamenn hafa nýtt sér hernaðaráhuga stórveldanna. Það hafa ekki alltaf verið stórmannlegir stjórnmálamenn sem hafa haft í hótunum við útlendinga. Það hafa heldur ekki verið sjálfstæðir Íslendingar, heldur Íslendingar sem stunduðu aronsku í dularbúningi.

Það væri skemmtilegt ef Ísland gæti að óbreyttu séð algerlega um sig sjálft. Staðið eitt og "sjálfstætt". En það er bara ekki til umræðu. Það hefur aldrei verið möguleiki og síst núna. Enginn er eyland. Við getum ekki rekið okkar eigin gjaldmiðil. Ekki án hafta. Vegna þess að vogunarsjóðir og spákaupmenn munu gera árás á hana og hafa sigur að lokum.

Það var aldrei nein hætta á því að Rússarnir myndu ráðast á Ísland og hertaka. En spákaupmenn með græðgina að leiðarljósi munu ekki hika við að ráðast á Ísland og sigra krónuna. Um leið og höftin fara.

Eða við fyrsta veikleikamerki.

Þá færi sjálfstæðið fyrir lítið. Þá færi náttúrulega lífskjörin fyrir lítið.

Til að tryggja sjálfstæði þjóðarinnar þarf því að fara nýjar leiðir. Hugsa málið upp á nýtt. Það ríða engar hetjur um héruð. "Hetjurnar" fóru utan með fjöreggið og opnuðu Icesave. Þeir komu ekki aftur.

Og þótt enn þrái einhverjir 2007 þá megum við aldrei leyfa okkur að fara þangað aftur.

Til að tryggja sjálfstæði lítillar þjóðar verðum við einfaldlega að taka þátt í samstarfi þjóða. Við verður að fá stuðning þeirra og við verður að leggja það af mörkum á móti sem við getum. Og þótt við séum ekki bestu bankamenn í öllum heiminum getum við samt eitt og annað.

Og hvert er betra að horfa til í samstarfi þjóða en samstarf Evrópuþjóða um frið og hagsæld?

Eigum við að horfa til Kína, Indlands eða Bandaríkjanna einsog forsetinn vill? Er það skynsamlegt, er það raunhæft?

Er ekki það eðlilegasta í heimi að vinna með norrænum ríkjum innan Evrópusambandsins að enn betri Evrópu og enn betri heimi? Og vinna líka með Eystrasaltslöndum sem bíða eftir því að við komum inn og styðjum smáþjóðir til enn betri verka innan ESB?

Er það ekki bæði fín og praktísk hugsjón?
-

Evrópuhugsjónin

Hver er hún? Evrópuhugsjónin? Kannski er hún mismunandi í hugum flestra. Sumir sjá ef til vill bara eitt stórt samsæri stórfyrirtækja eða stórkapítalista. Aðrir sjá óheftan sósíalisma, jafnvel kommúnisma. Og flestir væntanlega eitthvað þar á milli.

Það er þó nokkuð ljóst að upphaf Evrópusambandsins má rekja til þess að menn vildu koma í veg fyrir frekari stríðsátök í Evrópu. Það hefur tekist að mestu. Átökin á Balkanskaganum eru undantekningin og má eflaust deila um hversu vel Evrópusambandið tók á því máli. Nú er staðan hinsvegar sú að ríkin vilja öll verða aðilar að Evrópusambandinu ef þau eru ekki þegar orðin það.

Þar liggur líka besti möguleikinn á friði og hagsæld þeirra.

Þannig að Evrópusambandið hefur vissulega stuðlað að friði í Evrópu. Og reyndar víðar, þótt illa hafi gengið að tempra árásargirni Bandaríkjamanna og á tíðum samskonar þankagang Breta - undir stjórn Verkamannaflokksins af öllum. En það er annað mál.

Evrópusambandið snýst um samvinnu og líka um sanngirni. Ríkari þjóðir greiða meira til sambandsins en þær fátækari sem fá í staðinn meira í sinn hlut. Það jafnar stöðu ríkja innan Evrópu enda vita Evrópubúar að ójöfnuður leiðir til átaka. Óþarfa átaka sem allir tapa á.

Þegar hinar fátækari þjóðir standa sig betur munu þær auðvitað borga meira en áður.

Samvinnan (sem einu sinni var einkenni og hugsjón Framsóknarflokksins) er þannig grundvöllur samstarfsins. Og reyndar stundum uppspretta ósanngjarna háðsglósa þegar Evrópumenn reyna að samræma ólíka staðla í einn, til að auðvelda samvinnuna.

Evrópusambandið reynir líka að standa vörð um hinn minni máttar. Og þá er það oftar en ekki hagsmunir neytandans á móti hagsmunum stórfyrirtækja. Það sést á því hvernig ESB hefur sett símafyrirtækjum stólinn fyrir dyrnar varðandi reikisamninga og staðið vörð um rétt flugfarþega gagnvart flugfélögunum. Og ekki leyft Microsoft til dæmis að mola alla samkeppni mélinu smærra.

Stendur sem sé með Davíð á móti Golíat. Og ekki veitir af.
-

Sama á við um mannréttindi. Þar er Evrópusambandið í fararbroddi þótt vissulega megi ganga mun lengra í þá átt.

Þess vegna er andstaða vinstrimanna við aðild að Evrópusambandinu harla einkennileg. Þeir virðast margir starsýna á viðleitni Evrópusambandsins til þess að standa vörð um hag lítilla og meðalstórra fyrirtækja. Sem ætti þó að vera nokkuð sem hentar okkur Íslendingum vel. En við virðumst hinsvegar hallari undir Alcoa og Rio Tinto. Er það það sem Vinstri-græn vilja standa fyrir?

Því þrátt fyrir að stuðla að uppbyggingu atvinnulífins þá stendur Evrópusambandið líka í lappirnar gagnvart náttúruvernd. Hvað merkir grænt í nafni Vinsri-grænna?

Í hnotskurn reynir Evrópusambandið, rétt einsog í samstarfi norrænu ríkjanna, að nýta það besta frá mismunandi stefnum og straumum síðustu áratuga, síðustu 100 ára.

Tryggja að sem flestir standi á jafnréttisgrundvelli, tryggja rétt hinna smáu gagnvart hinum stóru, tryggja að ekki verði gengið á náttúruna án öfga. Tryggja mannréttindi í heimi sem sífellt verður miskunarlausari gagnvart fólki, venjulegu og oftast fátæku fólki.

Þetta er auðvitað ekki auðvelt. Setja þarf til dæmis Ungverjum stólinn fyrir dyrnar í mannréttindum. Og það er gert.

Og þetta er heldur ekki auðvelt í samstarfi 27 ríkja sem er ekki alltaf samstíga um allt, sem eru misstór og tryggja verður að réttur hinna smærri í því samhengi verði heldur ekki fyrir borð borinn.

Í því pólitíska litrófi gegna Norðurlönd þýðingarmiklu hlutverki.

Og þar á Ísland auðvitað heima líka.

Skaup er ekkert grín

Það er ekki nýtt að sumum finnist áramótaskaupið gott en öðrum ömurlegt. Það er hinsvegar nýtt að Sjálfstæðisflokkurinn sé nokkurn veginn í heild, eða sem flokkur, óánægður með áramótaskaupið líkt og nú.

Við vitum hvað gerðist þegar Ólafur Ragnar fékk á baukinn í skaupinu, hann hætti að skrifa undir lög.

Svo er það þetta með "politically correct". Það var ekkert fyndið að gera grín að fjöldamorðunum í Noregi, mér fannst það ekki, mín "politically corectedness" sagði mér það.

Þegar ég horfði svo á atriðið með Sjálfstæðisflokknum og Bjarna Ben - alveg frá ræðunni á landsfundinum, og tárunum yfir Geir, sem voru kannski ekki tár og þar til yfir lauk fannst mér það í byrjun nokkuð fyndið. Eða svolítið fyndið. En þegar komið var baksviðs og söngurinn hófst þá kikkaði mitt "politically correctedness" inn. Mér fannst þetta ekkert fyndið, og hugsaði nei þetta er nú ekki hægt - þegar ég til dæmis sá flokksmann fá sér kókið í nös. Og ég svo sem hugsaði þarna á þessum síðasta degi ársins að þetta væri ekkert grín, ekki heldur háð, heldur bara gagnrýni. Ekki skaup. Og þar af leiðandi rangt. Ekki "politically correct".

Skrítið, hugsaði maður þegar maður fór að hugsa um þetta. Svona hugsaði ég ekki um skaupið þar sem forsetinn var algerlega tekinn í gegn og ást hans öll á útrásarvíkingum og sjálfum sér. Og man ég þó þá tíð þegar alls ekki var gert grín að forsetanum. Og saklaust og algerlega meinlaust grín um Vigdísi olli mikilli gagnrýni þegar í fyrsta sinni var gert grín að sitjandi forseta lýðveldisins. En það braut ísinn.


En afhverju má þá ekki taka Sjálfstæðisflokkinn í gegn? Ekki er hann í upphaldi hjá mér, enda tel ég að flokkurinn, stefnan og forystumenn hans beri langmesta ábyrgð á hruninu. Langmesta.

En þegar maður hugsar þetta áfram þá er niðurstaðan eiginlega sú að Sjálfstæðisflokkurinn hefur einhvernveginn krækt sér í þessa "politically correctedness" ("PC"). Það hefur þannig nánast verið PC að vera Sjálfstæðismaður. Stundum fannst manni það til dæmis í blaðamennskunni að ef það snerist jákvætt um flokkinn væri alveg óhætt að segja það - það væri PC. En að segja það sama um aðra flokka væri einhvernveginn ekki PC. Nema kannski ef það væri neikvætt - og þá væri náttúrulega ekki PC að segja það sama um Sjálfstæðisflokkinn.

Og kannski hefur það ekki verið PC að fara jafn háðulega með Sjálfstæðisflokkinn og gert var nú í áramótaskaupinu. En hvort sem manni finnst þetta hafa verið fyndið eða ekki þá er ljóst að það felst mikil ádeila í atriðinu, það er gagnrýnið. Það mátti ekki fyrir hrun að minnsta kosti, það var ekki PC.

En núna er sem sé sá ís greinilega brotinn.

Það er gott. Mjög gott.
-

Rétt að gera breytingar frekar en að sleppa því

Breytingarnar á ríkisstjórninni gætu heppnast en það er þá eingöngu vegna þess að þær eru uppstokkun á verkefnum í leiðinni. Það var öllum ljóst að ekki var hægt að halda áfram með Jón Bjarnason innanborðs. Það sést líka á viðbrögðum hans. Pólitík Jóns snýst um Jón Bjarnason. Það kann aldrei góðri lukku að stýra. En það hefði ekki gengið að gera eingöngu mannabreytingar.

Sjáið muninn á viðbrögðum Jóns og Árna Páls Árnasonar. Hann fer úr ríkisstjórn vegna þess að einhver varð að fylgja Jóni og þrátt fyrir að hann sé settur af hefur hann spilað þannig úr sínum hundum að hann er sterkari nú en áður. Kristján Möller hefur ekki haldið þannig á sínum spilum og alls ekki Jón Bjarnason.

En uppstokkun er til bóta. Það bætir stjórnsýsluna að fækka og styrkja ráðuneytin. Þau hafa mörg hver verið alltof veik fyrir utan að stunda fyrst og fremst hagsmunagæslu fyrir þrýstihópa í stað þess að þjónusta almenning eða framfylgja vilja löggjafarvaldsins.

Það er líka gott að flytja málaflokka á milli flokkanna. Fá nýjar áherslur. Það verður verkefni Steingríms J. að gera breytingar á kvótakerfinu og færa auðlindina heim úr höndum sægreifanna. Sægreifanna sem alla kreppuna hafa ferðast á Saga Class meðan við vorum í gripalestinni og erum enn. (Svo ég vitni í likingu bróður míns.) Sjáum til hvernig það gengur, verður ekki verra en nú er.

Þetta er hinsvegar áhætta og ef Jón Bjarnason áttar sig ekki á því að Vinstri græn snúast ekki um hann persónulega þá gæti þetta orðið feigðarflan. Og svo það sé á hreinu þá er það ekki bara ESB málið sem verður þess valdandi að Jón Bjarnason er óalandi og óferjandi í ríkisstjórn. Breytingar á fiskveiðistjórnunarkerfinu er eitt og svo er annað taumlaus þjónkun við bændaforystuna (ekki bændur) og alger fordæming hans á hagsmunum neytenda í þessu landi.

Það hefði verið betra að semja við Hreyfinguna. Af mörgum ástæðum. Það hefði gefið meiri kraft í að ljúka stjórnarskrármálinu, þjóðaratkvæðagreiðslum og persónukjöri. En Hreyfingin hélt fast í almenna leiðréttingu lána og fórnaði því möguleikanum á því að koma hinum málunum ákveðnar fram.

Það voru misstök af þeirra hálfu.

Ég hef tapað öllu sem ég hafði þó eignast í húsinum. Tók lán 2005 og hef tapað einni milljón á ári. Mest auðvitað út af Hruninu. Og álíka miklu í lækkuðu húsnæðisverði. Þannig að ég myndi græða á almennri leiðréttingu láns.

Það er alveg sjónarmið að slíkt væri réttlátt, vandamálið er að kostnaðurinn lenti að miklu leiti á ríkinu og þess utan myndu þeir efnuðustu græða langmest. Það er mun skynsamlegra að halda áfram að tækla þá verst stöddu. Ég verð að sætta mig við mitt margmilljóna tap. Enda þyrfti þá að hækka skatta enn frekar og skera enn meira niður til að borga lánaleiðréttinguna.

Raunverulegur kostur í þessum málum er að styrkja efnahagsstjórnina sem verður best gert með aðild að Evrópusambandinu og fyrst tengingu við Evruna og síðan að taka hana upp. Þannig kæmust við loks undan verðtryggingunni og fengjum að sjá eðlilega vexti á húsnæðislánum.

En hugsanlega hefur Árni Páll lagt línuna fyrir framtíðina. Línuna um að menn standi saman. En það er nú sennilega alveg borin von að menn geri það. Þótt ríkisstjórnarmeirihlutinn gæti haldið með endalausum samningum og hjásetu eða stuðningi frá stjórnarandstöðunni.
-